Kennisbank

Fiscale begrippen in vier zinnen: btw, KOR, balans, factuur, cashflow. Naslag zonder productbinding.

De kennisbank legt fiscale begrippen in vier zinnen uit, van btw en balans tot naheffing en creditfactuur, puur als naslag. De twee die iedereen opzoekt: wat is btw legt het verschil uit tussen de btw die jij incasseert op je verkoop en de btw die je terugkrijgt op je inkoop; wat is een balans toont de twee kanten van je zaak op een moment, bezittingen tegenover eigen vermogen en schulden. Deze gids geeft de indeling van de kennisbank zodat je snel het artikel over jouw exacte term vindt. Zoek je alleen een definitie in één zin, kijk dan in de begrippenlijst.

Wat je hier vindt

Alle begrippen die je in de rest van het hulpcentrum tegenkomt. Wat is btw en wat is een btw-verlegging. Wat is een balans, wat is eigen vermogen en hoe verhoudt zich dat tot de winst-en-verliesrekening en de cashflow. De vaste onderscheidingen die iedereen door elkaar haalt: omzet, kosten en winst, bruto en netto voor een ondernemer, winst is geen loon.

Voor de aangifte-cyclus: wat is voorbelasting, wat is een naheffing, wat is belastingrente, wat is een creditfactuur. En voor je login-vragen: wat is Mijn Belastingdienst Zakelijk.

De boekhouding zelf

Voor de mechaniek onder de motorkap: wat is een grootboekrekening en waarom zie je ze nauwelijks in een moderne app. Bij het onderscheid tussen simpel en volledig: dubbel boekhouden versus wat jij hoeft te doen. Voor de fase-vraag: wat is een boekjaar en wat is het verschil tussen factuurstelsel en kasstelsel. Voor investeringen: wat is afschrijven en wat is een bedrijfsmiddel.

De IB-stukjes

Om de eindafrekening te begrijpen: wat is winst uit onderneming, wat zijn box 1, 2 en 3, en wat is een heffingskorting en arbeidskorting. De fiscale partner telt bij bepaalde regels mee; wanneer wel, wanneer niet, staat er.

Als je overweegt te wisselen

De klassieke misvatting: zzp en eenmanszaak zijn niet hetzelfde. De ene is een omschrijving van hoe je werkt (als alleenwerker), de andere een rechtsvorm.

Bedrijf en financieel beeld

De cijfers waarmee bank, boekhouder en jijzelf naar je onderneming kijken. Wat je bezit en nog moet betalen staat in activa en passiva; je volledige financiële overzicht per balansdatum heet de jaarrekening, met als werkbladen de kolommenbalans en proefbalans. Activa splits je nog in vaste en vlottende activa, waaronder je voorraad op balansdatum. Over winst en marges: omzet en kostprijs leiden tot je brutomarge en uiteindelijk je nettowinst. De vier gezondheidsratio’s die een bank en jijzelf lezen: liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit. Vooruitkijken doe je met een begroting en prognose.

Boekhoudmechaniek

Wat er onder de motorkap gebeurt zodra je een bankbetaling of factuur boekt. De vijf dagboeken: kasboek en bankboek, inkoopboek en verkoopboek en het memoriaal. Twee technische hulpposten die je soms tegenkomt: kruisposten voor geld dat tussen rekeningen loopt en de tussenrekening voor boekingen die nog ergens naartoe moeten.

Jouw bedrijf bij de overheid

Je ondernemings-identiteit. Het nummer dat ministeries en instanties koppelt heet RSIN; het officiële bewijs van je inschrijving is het KVK-uittreksel. Je btw-ritme leg je vast in een aangiftetijdvak, per kwartaal, per maand of per jaar.

Inkomens-definities en de ondernemersaftrek

Welke “inkomens” de Belastingdienst allemaal onderscheidt en wat ze bepalen. Belastbaar inkomen is de basis voor je box 1-heffing; verzamelinkomen telt box 1, 2 en 3 bij elkaar; toetsingsinkomen is wat toeslagen en kortingen gebruiken. En de verzamelnaam voor je zzp-aftrekken is ondernemersaftrek, met een eigen regel voor de meewerkaftrek als je partner meewerkt.

Aftrekken, afschrijven en reserveren

De fiscale posten die om je winst heen bewegen. Bij staken van je onderneming: de stakingsaftrek. Pensioen opbouwen: lijfrenteaftrek en de jaarruimte. Starters krijgen een extra tempo: willekeurige afschrijving; de twee waardes bij afschrijven zijn restwaarde en boekwaarde. Verkoop je een KIA-middel te vroeg, dan volgt desinvesteringsbijtelling. De zakelijke auto brengt bijtelling mee; typische grijze posten zijn representatiekosten en gemengde kosten. Voor toekomstige uitgaven en herinvesteringen: een voorziening of de herinvesteringsreserve. Bij overname van een bedrijf speelt goodwill; wat je op de balans zet heet activeren.

Vermogen privé of in de zaak

De grenzen tussen zakelijk en privé. Ondernemingsvermogen en privévermogen is de keuze die je maakt bij elke zakelijk-gebruikte aankoop. Op je privévermogen heft box 3, met als drempel het heffingsvrij vermogen. Over de rest van je box 1-inkomen draag je premie volksverzekeringen af en, bij loon of uitkering, loonheffing.

Aanslagen en kortingen

Wat je bij de Belastingdienst terugkrijgt of nog moet betalen. Een voorlopige teruggaaf betaalt elke maand uit; de definitieve aanslag is de eindafrekening. Komt er later nog een correctie: navorderingsaanslag. Verlies in een jaar schuif je met verliesverrekening tegen winst in andere jaren. De tarieven zelf heten tariefschijven; de korting die inkomens-afhankelijk afbouwt is de algemene heffingskorting.

Als je overweegt een bv of samenwerkingsvorm

De klassieke stappen voor wie groter werkt. In een bv ben je DGA; een holding staat vaak boven de werk-bv voor fiscale redenen. Werk je samen met een of meer collega’s: vof of maatschap, afhankelijk van je beroep en risicoprofiel. Gaat het om een initiatief dat géén winst nastreeft, dan past een stichting of vereniging.

Btw-regels en -regimes

Btw heeft z’n eigen vocabulaire. Intracommunautaire levering is 0% bij EU-B2B met btw-id. Het verschil tussen 0% en vrijgesteld (en waarom dat voor voorbelasting uitmaakt) staat in nultarief versus vrijgesteld. Als je deels vrijgesteld werkt, splits je voorbelasting met pro rata; over meerdere jaren corrigeren heet herziening btw. Voor personeelsvoorzieningen en relatiegeschenken geldt BUA met een drempel van € 227 per persoon. Wanneer de btw-verplichting precies ontstaat, bepaalt de prestatiedatum.

Wet DBA, zelfstandigheid en bijzondere inkomens

Wie-is-wie bij de Belastingdienst. De Wet DBA en modelovereenkomst bepaalt wanneer je als zzp’er wordt geaccepteerd; schijnzelfstandigheid is de boemerang als het niet klopt. Handhaving, boetes en de plannen staan bij Wet DBA en schijnzelfstandigheid. Het verschil tussen zzp’er en freelancer is woordkeuze, geen fiscale categorie; wie wat bijklust buiten een onderneming boekt dat als resultaat uit overige werkzaamheden. De grens tussen een leuke bijbaan en belast werk heet hobby of onderneming.

Techniek, standaarden en innen

De praktische kant van factureren en innen. E-factuur en UBL is de digitale factuurstandaard; bankkoppeling en PSD2 brengt je bank in je boekhouding, waarna je aflettert om bankregels aan boekingen te koppelen. Elke boeking draagt een btw-code. Voor aangifte-techniek: SBR en XBRL zijn de standaarden waarmee je accountant of boekhouder aanlevert. Werk je met een boekhouder, dan heeft die becon-uitstel om de aangifte-deadlines te verruimen. Komt je klant niet betalen: wettelijke rente en incassokosten regelen wat je mag doorberekenen.

Correcties, boetes en toezicht

Wat er gebeurt bij fouten of correcties. Een creditnota of correctiefactuur is de manier om een factuur te corrigeren. Bij opzet of grove schuld volgt een vergrijpboete. Bij informatieverzuim krijg je een informatiebeschikking; een verdedigbare interpretatie heet een pleitbaar standpunt. Grote bedrijven maken soms afspraken via horizontaal toezicht; de minimale documenten-opslag heet de bewaartermijn: 7 jaar basis, 10 jaar voor onroerend goed en OSS.

Wanneer je hier komt

De kennisbank is bedoeld voor het moment waarop je een artikel elders leest en over een term struikelt. Klik door, lees vier zinnen, en ga terug naar het praktische artikel. De begrippen hebben dus geen calls-to-action, geen conversie-verzoeken en geen tool-eilanden; ze leggen precies één ding uit. Wie meerdere begrippen bij elkaar wil hebben (bijvoorbeeld btw én verlegging én KOR in één keer), is met een van de andere clusters beter af: de gids over btw-aangifte of de gids over inkomstenbelasting verbinden de begrippen tot één verhaal.

Wat de kennisbank NIET doet

Geen stap-voor-stap-instructies (die staan in de andere clusters), geen productclaims (die staan in functies en prijzen op de marketingsite), geen jaar-specifieke cijfers waarvoor we het onderhoud niet rondtrekken. Wat wél: neutrale definities die alleen in de januari-ronde hun refresh krijgen. Voor de vraag “hoe controleert de Belastingdienst?” is er een algemeen antwoord plus een lijst met veelgemaakte boekhoudfouten. En voor de AI-vraag: wat AI wel en niet kan in je boekhouding.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Hieronder vijf vragen die vaak langskomen rond fiscale begrippen, met per vraag een kort antwoord en de link naar het artikel dat het verdiept.

Wat is btw precies?

Btw (omzetbelasting) is de belasting die je op elke verkoopprijs doorrekent aan je klant en die je per kwartaal afdraagt aan de Belastingdienst. Je betaalt zelf voorbelasting op je zakelijke inkopen, en dat verschil doe je aan de fiscus toekomen. De uitleg staat in wat is btw.

Wat is het verschil tussen zzp en eenmanszaak?

Zzp is een omschrijving van hoe je werkt (zelfstandig, zonder personeel in dienst), geen rechtsvorm. De eenmanszaak is wél een rechtsvorm, de meest gekozen door zzp’ers. Het verschil staat in zzp of eenmanszaak.

Wat is voorbelasting?

Voorbelasting is de btw die je zelf hebt betaald op zakelijke inkopen. Die mag je in rubriek 5b van je aangifte aftrekken van de btw die je aan klanten in rekening bracht. De regels staan in wat is voorbelasting.

Wat is een naheffingsaanslag?

Een naheffing is een extra aanslag die de Belastingdienst oplegt als blijkt dat je te weinig btw hebt afgedragen, bijvoorbeeld na een boekenonderzoek. Daar komt vaak een boete en belastingrente bij. De uitleg staat in wat is een naheffing.

Hoe lang moet ik mijn administratie bewaren?

De basisadministratie bewaar je zeven jaar, geteld vanaf het einde van het boekjaar. Voor onroerende zaken en OSS-administratie geldt tien jaar. De regels staan in bewaartermijn.

Geschreven door Marc Timmer, gecontroleerd op .

Begrippen

Uitleg