Zzp of eenmanszaak, wat is het verschil?

De rode draad staat op de gids over de kennisbank; deze pagina is een korte definitie.

Zzp’er (zelfstandige zonder personeel) beschrijft hoe je werkt: alleen, voor eigen rekening, zonder mensen in dienst. Eenmanszaak beschrijft de juridische verpakking: de rechtsvorm waarin je bij de KVK staat ingeschreven. Het een is een werkvorm, het ander een rechtsvorm, en omdat vrijwel elke zzp’er een eenmanszaak heeft, worden de woorden in de praktijk als synoniemen gebruikt. Meestal kan dat kwaad noch goed; soms doet het verschil er wél toe.

Waar de termen uiteenlopen

Een zzp’er kán een andere rechtsvorm hebben: wie zijn bedrijf in een bv onderbrengt, werkt nog steeds als zelfstandige zonder personeel maar is juridisch directeur van een vennootschap, met totaal andere belastingregels (vennootschapsbelasting, verplicht salaris, box 2). Andersom is niet elke eenmanszaak een zzp’er: een eenmanszaak mag gewoon personeel aannemen, want de “eenmans” slaat op de eigenaar, niet op het team.

Het verschil dat er echt toe doet

Bij de eenmanszaak zijn jij en de zaak dezelfde (rechts)persoon: je bent privé aansprakelijk voor zakelijke schulden, je winst is direct jouw inkomen in box 1, en je kunt jezelf geen salaris betalen. Bij een bv is de vennootschap een aparte persoon, met afgeschermde aansprakelijkheid, maar ook met meer verplichtingen en kosten. Voor de startende en gemiddelde zzp’er wint de eenmanszaak op eenvoud en (bij bescheiden winsten) op belastingdruk dankzij de ondernemersaftrekposten; de bv komt pas in beeld bij hoge winsten of serieuze aansprakelijkheidsrisico’s.

Praktisch

In formulieren en contracten telt de rechtsvorm (“eenmanszaak”), in spreektaal en marketing de werkvorm (“zzp’er”). Op dit hele hulpcentrum betekenen beide woorden hetzelfde: de zelfstandige met een eenmanszaak, verreweg de grootste groep, en de groep waarvoor elke regel hier geschreven is.