Wet DBA en schijnzelfstandigheid: wat geldt er nu voor zzp'ers?
Geschreven door Marc Timmer, gecontroleerd op .
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid, en vanaf 31 december 2026 geldt bovendien een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief. De wet noemt een uurtarief van ten hoogste € 36 (Stb. 2026, 158); Ondernemersplein noemt € 38 per 1 januari 2026. De Zelfstandigenwet, die moet verduidelijken wanneer je als zelfstandige werkt, is nog geen wet; de beoogde inwerkingtreding is januari 2028.
Op deze pagina's lees je per onderwerp wat de Belastingdienst en de wet nu zeggen, met de officiële bron erbij. Veel mensen gebruiken de naam Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) nog voor het hele onderwerp. Wat er oorspronkelijk onder die naam viel, staat in Wet DBA en werken met een modelovereenkomst.
De belangrijkste data
| Datum | Wat er verandert | Status |
|---|---|---|
| 6 september 2024 | de Belastingdienst beoordeelt geen nieuwe modelovereenkomsten meer | geldt |
| 1 januari 2025 | het handhavingsmoratorium stopt; de Belastingdienst handhaaft weer volledig | geldt |
| 1 januari 2026 | de Belastingdienst kan vergrijpboetes opleggen | geldt |
| 31 december 2026 | rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief | wet |
| januari 2028 | beoogde inwerkingtreding van de Zelfstandigenwet | nog geen wet |
| 31 december 2029 | laatste dag waarop je een eerder goedgekeurde modelovereenkomst mag gebruiken | geldt |
Waar begin je?
Wil je weten of een opdracht op loondienst lijkt, begin dan bij de criteria van de Belastingdienst. Wat je zelf kunt vastleggen, staat in zelfstandig werken vastleggen. De uitleg in gewone woorden over schijnzelfstandigheid en over de vraag of je ondernemer voor de inkomstenbelasting bent, staat in het hulpcentrum.
Regels en handhaving
- Wat is er sinds 1 januari 2025 veranderd aan de handhaving?
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid en geeft hij vooraf geen aanwijzing meer. Wat dat betekent.
- Wat riskeer je bij schijnzelfstandigheid?
Je opdrachtgever riskeert een naheffing loonheffingen en sinds 2026 een vergrijpboete. Voor jou telt die opdracht niet mee voor je ondernemersaftrek.
- Waar kijkt de Belastingdienst naar: zzp'er of loondienst?
Loondienst heeft drie kenmerken: gezag, persoonlijke arbeid en loon. De Belastingdienst weegt alle feiten, met negen punten en vier vragen over gezag.
- Wat betekent het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief?
Vanaf 31 december 2026 wordt werk tegen een laag uurtarief vermoed een arbeidsovereenkomst te zijn. De opdrachtgever moet dan het tegendeel bewijzen.
- Wat verandert er met de Zelfstandigenwet?
De Zelfstandigenwet moet duidelijk maken wanneer je zelfstandig werkt, met twee toetsen en een veilige haven. Beoogd per januari 2028; het is nog geen wet.
Zelf toetsen en vastleggen
- Wat zegt de webmodule over jouw opdracht?
De Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie geeft je opdrachtgever een indicatie, geen zekerheid. Welke hulpmiddelen er zijn en wat ze wel en niet zeggen.
- Wat leg je als zzp'er vast om zelfstandig werk te tonen?
Leg per opdracht vast wat je oplevert, hoe je tarief tot stand kwam en dat je voor eigen rekening en risico werkt. Daar kijkt de Belastingdienst naar.
- Mag je je modelovereenkomst nog gebruiken?
Een goedgekeurde modelovereenkomst die op 6 september 2024 geldig was, mag je gebruiken tot en met 31 december 2029. Nieuwe worden niet beoordeeld.
Zelf proberen
Hoort bij de functie Facturen en offertes. Je eerste btw-aangifte in BTW Vriend is gratis; je begint met alleen je e-mailadres.
Begin gratisBronnen
- Officiële bekendmakingen, Wet van 18 juni 2026, rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief (Stb. 2026, 158)
- Ondernemersplein, Schijnzelfstandigheid zzp voorkomen
- Belastingdienst, Arbeidsrelaties en handhaving door de Belastingdienst
- Officiële bekendmakingen, Inwerkingtreding rechtsvermoeden per 31 december 2026 (Stb. 2026, 207)
- Rijksoverheid, Zelfstandigenwet biedt meer duidelijkheid en erkenning voor zzp'ers (1 oktober 2026)
- Belastingdienst, Geen nieuwe modelovereenkomsten meer
Laatst gecontroleerd op .