Hoe boek ik contante omzet?

De rode draad staat op de gids over dagelijkse boekhoudvragen; deze pagina zoomt in op één situatie.

Een klant rekent contant af: de kapper, de marktkraam, de klusklant die briefjes overhandigt. Fiscaal is er niets bijzonders aan: contante omzet is gewoon omzet, met dezelfde btw en dezelfde aangifteplicht als een bankbetaling. Het bijzondere zit in het bewijs: bankomzet documenteert zichzelf via het afschrift, cash documenteert níets uit zichzelf. Alles in dit scenario draait dus om één ding: het papierspoor dat jij zelf aanlegt.

De basis: bon of factuur, altijd

Elke contante ontvangst krijgt zijn document: een factuur met de aantekening “contant voldaan”, of bij baliewerk een kassabon/kwitantie. De btw zit er gewoon in (21% of 9%, zoals bij elke verkoop) en de omzet gaat mee in rubriek 1a of 1b van je aangifte. De gedachte “cash zie je toch niet” is niet alleen fraude, het is ook naïef over hoe controles werken: die redeneren vanuit je inkoop, je uren en je branche terug naar wat je omzet had móeten zijn, en een gat daartussen is jouw probleem om te verklaren.

De kasadministratie: simpeler dan het klinkt

Ontvang je regelmatig contant, dan houd je een kasboek bij, en dat mag gewoon een simpel overzicht zijn: datum, omschrijving (welke bon/factuur), bedrag erin of eruit, en het lopende saldo. Het kassaldo op papier moet kloppen met wat er echt in je la of envelop zit; tel dat op een vast ritme na (dagelijks bij echt baliewerk, wekelijks bij af en toe cash). Kleine verschillen zijn menselijk en hebben hun eigen boekingsroute; waar het om gaat is dat je kas een gesloten systeem is: alles wat erin komt en eruit gaat, staat op de lijst.

Afstorten naar de bank: het herkomstverhaal

Vroeg of laat breng je cash naar de bank. Die storting labelt je in de administratie als overboeking vanuit de kas: niet als omzet (die was al geboekt bij de bon!) en niet als privé-storting. Dubbel tellen is hier de klassieke fout: omzet boeken bij ontvangst én de afstorting als omzet labelen, waardoor je btw over hetzelfde geld twee keer afdraagt. Andersom is een bankstorting zónder kasboek erachter precies het “geld zonder verhaal” waar vragen van beginnen. De keten hoort sluitend: bon → kasboek → afstorting → bankafschrift, elk bedrag één keer geteld en overal terug te volgen.

Contant uitgeven vanuit de kas

Gebruik je ontvangen cash direct voor zakelijke inkopen, dan kan dat: de uitgave gaat als kas-uitgave het kasboek in, mét bon; het scenario hierna loopt er doorheen. Houd het wel beperkt: hoe meer er buiten de bank om beweegt, hoe meer administratie jij handmatig sluitend moet houden. De gezondste route voor de gemiddelde zzp’er met af en toe cash: bonnen boeken, kort kasboek bijhouden, regelmatig afstorten, en verder alles gewoon via de bank laten lopen. Dan is contant geld een randverschijnsel in plaats van een tweede boekhouding.

Bronnen

• Belastingdienst, Administratieve verplichtingen
• Belastingdienst, Factuureisen