Zakelijke auto of privé: wat is voordeliger?

De rode draad staat op de gids over inkomstenbelasting; deze pagina zoomt in op één onderdeel.

De autovraag is de duurste keuzevraag in de gemiddelde zzp-boekhouding, en tegelijk de meest overschatte: voor het merendeel van de zzp’ers is het antwoord vrij snel duidelijk als je de twee routes naast elkaar legt. Dit artikel doet precies dat, geeft de vuistregels, en eindigt met het punt dat iedereen te laat ontdekt: je kiest bij de aanschaf, en daarna zit je eraan vast.

Route 1: de auto blijft privé

Simpel en licht: de auto is van jou, en je onderneming “huurt” hem per kilometer. Elke zakelijke kilometer levert € 0,23 aftrek op (woon-werk telt voor de IB mee als zakelijk), plus de btw op brandstof en onderhoud naar rato van zakelijk gebruik. Geen bijtelling, geen jaarlijkse correcties, geen afschrijvingsadministratie; alleen een bijgehouden rittenlijst. Dit is de standaardroute voor wie de auto vooral privé gebruikt en er zakelijk gewoon klanten mee bezoekt.

Route 2: de auto op de zaak

Nu is de auto ondernemingsvermogen: álle kosten zijn aftrekbaar (afschrijving, brandstof of laden, verzekering, onderhoud, wegenbelasting, parkeren). Daar staat de bijtelling tegenover: rijd je meer dan 500 privékilometers per jaar (en dat doet vrijwel iedereen), dan komt er jaarlijks een percentage van de cataloguswaarde bij je winst op. Het standaardtarief is 22%: een auto van € 35.000 betekent dus € 7.700 bijtelling per jaar. Dáár moet de kostenaftrek eerst overheen voordat de zaak-route wint. Voor nieuwe elektrische auto’s loopt de laatste jarenlange EV-korting af: in 2026 geldt 18% tot een cataloguswaarde van € 30.000 en 22% over het meerdere; in 2027 wordt dat 20%/22%, en vanaf 2028 is het gewoon 22% voor elke nieuwe EV. Op de zaak zetten komt ook met de aparte btw-correctie voor privégebruik in de laatste aangifte. Eén verzachter voor liefhebbers: bij auto’s van vijftien jaar en ouder gaat de bijtelling over de dágwaarde (35%), wat een nette youngtimer verrassend aantrekkelijk kan maken. Let op voor 2027 en later: het Belastingplan 2027 (Prinsjesdag 15 september 2026, samenvatting op /actueel/) stelt voor de youngtimer-leeftijdsgrens te verhogen naar 17 jaar per 1-1-2027 en 20 jaar per 1-1-2028, in plaats van de eerder aangekondigde sprong naar 25 jaar. Overgangsjaar alleen als de auto op 31 december 2025 al aan je onderneming ter beschikking stond.

De vuistregels

Privé houden wint bij: veel privé- en beperkt zakelijke kilometers, een auto die er al staat, lage autokosten. De kilometeraftrek plus eenvoud verslaat dan elke berekening. Op de zaak wint bij: heel veel zakelijke kilometers (denk aan de bouw-zzp’er of buitendienst die dagelijks rijdt), hoge autokosten (nieuwe of dure auto, veel onderhoud, leasen), of een bestelauto die feitelijk gereedschap is. Het kantelpunt ligt grofweg waar de werkelijke jaarkosten van de auto duidelijk boven de som van kilometeraftrek én bijtelling uitkomen; en dat vergt één eerlijke rekensom met jouw cijfers: verwachte kilometers (zakelijk/privé), cataloguswaarde, jaarkosten. Een uur rekenen vóór de aanschaf verdient zichzelf jarenlang terug.

De regel die alles op scherp zet: kiezen doe je één keer

Bij een auto die je zowel zakelijk als privé gebruikt (tussen de 10% en 90% zakelijk), mág je kiezen; die keuze maak je bij de aanschaf en ligt daarna in principe vast voor de hele periode dat je de auto hebt. Achteraf wisselen omdat de andere route toch voordeliger blijkt, kan alleen bij bijzondere omstandigheden (zoals een wetswijziging of een wezenlijk veranderd gebruik). Koop je dus binnenkort een auto: maak de som vóór je tekent, niet bij de eerste aangifte. Staat je huidige auto al jaren privé terwijl je twijfelt: dan is het eerstvolgende natuurlijke keuzemoment simpelweg je volgende auto.

Bronnen

• Belastingdienst, Afschrijven op bedrijfsmiddelen