Welk btw-tarief geldt voor jouw werk: 21% is standaard, 9% voor een afgebakende lijst, 0% bij uitvoer en zonnepanelen, en vrijstellingen in zorg en onderwijs. De lange voetnoot zit in de uitzonderingen: wanneer kappersdiensten precies onder 9% vallen, hoe isolatiewerk aan een woning splitst in arbeid (9%) en materiaal (21%), of waarom zonnepanelen op een woning sinds 2023 onder het 0%-tarief vallen. Deze gids is de index. Elke pagina eronder geeft het antwoord in één zin, benoemt de uitzonderingen, zet de rubriek in je aangifte en toont één rekenvoorbeeld.
De wet in één alinea
Nederland werkt sinds 1968 met de Wet op de omzetbelasting. Artikel 9 lid 1 zegt: het tarief is 21%. Artikel 9 lid 2 verwijst naar Tabel I voor de prestaties waarop 9% geldt. Artikel 11 somt de vrijstellingen op: gezondheidszorg (onderdeel g), onderwijs (onderdeel o), kinderopvang (onderdeel w), en auteursrechtelijk werk van componisten en schrijvers (onder dezelfde grondslag ook cartoonisten en journalisten; onderdeel q). Tabel I is limitatief, net als artikel 11. Staat jouw dienst er niet in, dan is het 21%. Dat is de helderste leesregel in deze gids.
Hoe je het antwoord vindt
Zoek je beroep of product in de lijst hieronder en open die pagina. Daar lees je het tarief, de wet-koppeling, de uitzondering(en) en wat op je factuur en in je aangifte hoort. Twijfel je bij een mengvorm (bv. hovenier met zowel aanleg als planten; schoenmaker met reparatie én verkoop), splits je factuur: één regel per tarief. Dat is niet alleen correct, het is ook de enige manier om bij een boekencontrole te laten zien dat je de regels hebt gevolgd.
Vrijstelling versus 0%
Twee termen die vaak door elkaar lopen, maar iets verschillends doen voor je boekhouding. Vrijgesteld betekent: geen btw rekenen, en ook geen voorbelasting aftrekken op kosten die bij deze omzet horen. Dat is het model voor zorg (BIG), onderwijs (CRKBO of wettelijk), kinderopvang (LRK) en voor je eigen auteursrechtelijke werk. Nultarief (0%) betekent: wel btw rekenen (van nul euro), maar voorbelasting mag je gewoon aftrekken. Dat is het model voor leveringen naar buiten de EU, intracommunautaire leveringen aan ondernemers in de EU, en voor zonnepanelen op/aan een woning. Als een zonnepaneleninstallateur isolatiemateriaal levert dat functioneel integraal onderdeel is van de installatie, geldt het nultarief voor dat materiaal.
De 9%-lijst heeft structuur
Negen procent geldt op voedingsmiddelen (eten en alcoholvrije dranken), levensnoodzakelijke goederen (water, medicijnen), kunst door de maker, cultuur (concerten, musea), sport (gelegenheid geven om te sporten) en op reparaties van fietsen en schoeisel (ook kleding, huishoudlinnen). Daarnaast een korte lijst woningdiensten binnen een woning ouder dan twee jaar: schilderen en stukadoren, isoleren, behangen of schoonmaken. Logies verhuist per 1 januari 2026 van 9% naar 21%. De eerder aangekondigde verhogingen op de media (en op cultuur en sport) zijn geschrapt.
De drie wijzigingen die je in 2026 moet weten
Eén: logies (hotel, B&B, camping) van 9% naar 21% per 1 januari 2026. Twee: nultarief voor zonnepanelen op/aan een woning (vanaf 2023) blijft, en wordt ruim uitgelegd: materialen die integraal onderdeel vormen van de installatie delen in dat nultarief. Drie: gemengd gebruikte panden (woon-werk) splitsen sinds 1 juli 2025 verplicht het 9%-arbeidstarief alleen op het woongedeelte; het bedrijfsdeel blijft 21%.
Wat je altijd op je factuur zet
Elk tarief heeft zijn eigen regel op de factuur: subtotaal exclusief, het tarief in procenten, het btw-bedrag, en bij vrijgesteld of nultarief een verwijzing (bv. “vrijgesteld op grond van art. 11 lid 1 onderdeel g Wet OB” of “btw verlegd” of “0%, art. 9 lid 2 + Tabel I onderdeel a post 35” voor zonnepanelen). Bij splitsingen (bijvoorbeeld in de horeca: eten 9%, alcohol 21%) splits je per regel. Zonder splitsing kiest de Belastingdienst bij een controle vaak voor het hoogste tarief op het hele bedrag, en dat voelt niet eerlijk maar is wel de uitkomst.
En in de aangifte
Omzet 9% en btw 9% in rubriek 1a. Omzet 21% en btw 21% in rubriek 1b. Nultarief in rubriek 1e. Vrijgestelde omzet rapporteer je niet in de btw-aangifte, maar je houdt die wel administratief apart zodat je bij een boekencontrole de aansluiting met je omzet (en de IB-aangifte) kunt tonen. Hoe je deze rubrieken precies invult, staat in de rekenregels.
De 60 pagina’s in deze gids
De beroep- en productpagina’s hieronder volgen vast formaat: tarief + wet in de eerste zin, dan “Wanneer het anders is” voor de uitzonderingen, dan “Op je factuur en in de aangifte”, dan één rekenvoorbeeld, dan de bronnen. Elke pagina staat tegenover een vakpagina onder per beroep als die er is: de vakpagina gaat over je hele boekhouding (urenregistratie, auto, kostenstructuur), de btw-tariefpagina alleen over het btw-tarief van je werk.
Nieuwe groepen in deze golf
Vervoer: taxi 9%, koeriers 21%, verhuizers 21%, fiets en e-bike.
Horeca en eten: horeca eten en drinken (eten 9%, alcohol 21%), catering, foodtrucks en bakkers. Hotel en camping staan onder “Vrije tijd en cultuur”: per 1 januari 2026 is logies van 9% naar 21% gegaan; kamperen blijft 9%.
Digitaal en online: software en SaaS, website en hosting, advertenties en affiliate, influencers en content, consultants en interim. Plaats-van-dienst-regels (verlegging bij EU-ondernemers, OSS-drempel bij EU-consumenten) staan in de pagina’s zelf.
Winkel en handel: webshop in kleding, boeken en e-books, tijdschriften en nieuws, bloemen en planten, water, gas, elektriciteit.
Zorg en dieren: verpleegkundige, dierenarts en trimmer (geen BIG-vrijstelling voor diergeneeskunde), dierenvoer, geneesmiddelen.
Vrije tijd en cultuur: hotel en camping, museum, theater, concert, sportschool en sportwedstrijd.
Regimes (geen klassiek tarief; aparte spelregels): zonnepanelen nul, export buiten de EU, levering binnen de EU, diensten aan particulieren in de EU, tweedehands en antiek: de margeregeling. Elke regime-pagina legt uit op welk wetsartikel of welke regeling de 0% of de aparte winst-grondslag berust.
Reparatie: reparatie van elektronica valt niet onder de 9%-reparatielijst van Tabel I en is dus 21%.
Verwante clusters
- Btw-aangifte: deadlines, rubrieken, correcties en de kwartaalcyclus.
- Per beroep: dertig vakspecifieke boekhoudartikelen.
- Rekenregels: per rubriek wat erin hoort en hoe je het zelf controleert.
- Kennisbank: korte definities van begrippen als nultarief en vrijgesteld, verlegd of marge.
Veelgestelde vragen
Hieronder vijf vragen die vaak langskomen rond btw-tarieven, met per vraag een kort antwoord en de link naar het artikel dat het verdiept.
Welk btw-tarief geldt voor horeca?
Eten en alcoholvrije dranken vallen onder 9%, alcohol onder 21%. Op één bon splits je dus per regel. De uitwerking met voorbeeldbonnen staat in btw in de horeca.
Zijn hotelovernachtingen nog steeds 9%?
Nee, logies in hotels en B&B’s is per 1 januari 2026 van 9% naar 21% gegaan. Kamperen blijft op 9%. De overgangsregels en bookings van vóór 2026 staan in btw hotel en camping 2026.
Welk btw-tarief geldt voor zonnepanelen?
Zonnepanelen op of aan een woning vallen onder het nultarief (0%): de installateur rekent geen btw, maar mag voorbelasting wel aftrekken. De uitleg en de ruime toepassing op integrale materialen staan in btw zonnepanelen.
Is bijles vrijgesteld van btw?
Bijles en huiswerkbegeleiding in reguliere schoolvakken zijn btw-vrijgesteld op grond van artikel 11 lid 1 onderdeel o van de Wet OB. Hobbycursussen zoals pianoles aan volwassenen vallen onder 21%. De grens staat in btw bijles en huiswerkbegeleiding.
Welk btw-tarief rekent een coach?
Coaches werken standaard met 21%. Alleen wanneer de coaching een psychologische behandeling is door een BIG-geregistreerde zorgverlener geldt de vrijstelling. Het onderscheid tussen coach en therapeut staat in btw psycholoog en coach.