Mag ik freelancen vanuit een uitkering of studie?

De rode draad staat op de gids over starten; deze pagina zoomt in op één stap.

Ja, het mag. Er bestaan zelfs speciale regelingen voor. De volgorde is hier belangrijker dan waar dan ook: meld je plannen éérst bij je uitkeringsinstantie en start daarna, nooit andersom. Ondernemen zonder toestemming of melding kan leiden tot terugvordering van je hele uitkering, en dat gat graaf je niet snel meer dicht. Dit is per situatie hoe het werkt, in grote lijnen, want de instantie zelf heeft altijd het laatste woord.

Starten vanuit de WW

Het UWV heeft hier een echte startersroute voor. Wil je eerst aftasten, dan kun je een onderzoeksperiode van zes weken aanvragen: je behoudt je uitkering, hoeft niet te solliciteren en werkt je plan uit. Echt starten mag dan nog niet. Daarna is er de startperiode van zes maanden: je krijgt 29% minder WW, maar wat je in die maanden met je bedrijf verdient wordt níet verrekend en de sollicitatieplicht vervalt. Je kunt dus vol bouwen. Toestemming krijg je op basis van je ondernemingsplan, na een verplichte online training van het UWV. Start je zónder startperiode, dan mag dat ook, maar dan worden je gewerkte uren en inkomsten wel met je uitkering verrekend en blijf je solliciteren. Welke route past, bespreek je met je adviseur werk bij het UWV.

Starten vanuit de bijstand

Hier beslist je gemeente. Je hebt vooraf toestemming nodig, en je inkomsten worden in principe met je uitkering verrekend. De belangrijkste regeling om naar te vragen is het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen): dat kan een aanvullende uitkering voor levensonderhoud bieden tijdens je opstartfase en soms een startkrediet, als de gemeente je bedrijfsplan levensvatbaar vindt. Elke gemeente voert dit net iets anders uit; maak dus eerst een afspraak bij het ondernemersloket of je klantmanager voordat je iets inschrijft.

Starten vanuit een arbeidsongeschiktheidsuitkering

Ook vanuit een WIA-, Wajong- of Ziektewetuitkering kun je onder voorwaarden starten, met begeleiding en soms voorzieningen vanuit het UWV. De regels rond bijverdienen en verrekening verschillen per uitkering en per situatie, dus dit is bij uitstek het gesprek dat je met je arbeidsdeskundige voert vóór je iets vastlegt.

Ondernemen naast je studie

Dit is de makkelijkste variant: de bijverdiengrens voor studiefinanciering is sinds 2024 volledig afgeschaft, dus je winst heeft geen gevolgen voor je basisbeurs of je studentenreisproduct. Twee dingen om wel in de gaten te houden: je zorg- en eventuele huurtoeslag zijn inkomensafhankelijk en kunnen dalen als je goed verdient, en de aanvullende beurs hangt af van het inkomen van je ouders, niet van dat van jou. Verder ben je gewoon ondernemer als iedereen: KVK-inschrijving zodra je structureel werkt, en btw vanaf je eerste factuur.

Wat geldt in álle gevallen?

De belastingregels maken geen uitzondering voor je situatie: je schrijft je in bij de KVK zodra je structureel onderneemt, je rekent btw op je facturen (of kiest bewust voor de KOR) en je administratie moet vanaf dag één kloppen. De checklist voor net gestarte eenmanszaken geldt ook voor jou. Het allerbelangrijkste blijft de volgorde: eerst melden en afstemmen, dan starten. Wat je uitkeringsinstantie zwart op wit heeft goedgekeurd, kan later nooit tegen je werken.

Bronnen

• UWV, Bedrijf starten vanuit een WW-uitkering
• Ondernemersplein, Eigen bedrijf starten vanuit de WW
• Rijksoverheid, Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)