Per beroep

Wat er per vak apart is aan de boekhouding: horeca en kappers met splitstarieven, bouw met verlegging, zorg vrijgesteld.

De algemene regels voor zzp-boekhouden gelden voor iedereen, maar per beroep verschijnen andere valkuilen: splittarief, verlegging of vrijstelling. In de bouw werkt bij een hoofdaannemer de verleggingsregeling (btw verlegd naar de aannemer, 0% op jouw factuur, wel vermelden); in de horeca splits je elke bon in 9% voor eten en 21% voor alcohol. Deze gids groepeert dertig beroepen naar wat hun boekhouding uniek maakt en verwijst bij elk vak naar het artikel dat verdiept. Een kort overzicht per beroep, met het programma dat erbij past, staat op voor jouw beroep.

Bouw en techniek

Deze vakken werken op één as: btw-splitsing per factuurregel én de verleggingsregeling bij werk voor een hoofdaannemer. De bouw en klussers is het overkoepelende artikel; schilders en stukadoren splitsen 9% arbeid en 21% materiaal bij woningen ouder dan twee jaar; loodgieters en installateurs zijn 21% met de isolatie-uitzondering; hoveniers mengen tuinaanleg (21%), planten (9% tot 2028) en verlegging bij collega-hoveniers; schoonmakers zijn 21% direct maar verlegd als onderaannemer, met schijnzelfstandigheid als grootste risico.

Sport en welzijn

Hier zit veel discussie over 9% versus 21%. Personal trainers en yogadocenten die bij klanten langsgaan zitten doorgaans op 21%; fitnessondernemers met eigen ruimte daarentegen op 9% voor abonnementen en entrees. Masseurs zonder BIG-registratie zijn 21% belast; de vrijstelling is de uitzondering, niet de regel. Gastouders en kinderopvang aan huis werken vrijgesteld via een geregistreerd bureau; de kernvraag zit in de IB (ben je ondernemer?). Voor zorg-zzp’ers opent BIG-registratie de vrijstelling.

Creatief

Uitvoerende kunstenaars vallen onder 9%, andere creatieven op 21%. Muzikanten en dj’s factureren 9% voor optredens en 21% voor verhuur/les. Tekstschrijvers, vertalers en tolken zijn 21% met veel internationale afnemers (verlegging + opgaaf ICP). Creatieven en ontwerpers, fotografen en IT’ers en developers werken op 21%. Hun aandachtspunten zitten vooral in thuiswerken en kilometers; daarnaast moet apparatuur die ook privé gebruikt wordt pro rata geboekt worden. Influencers en content creators hebben barterdeals en internationale merken als bijzonderheden.

Handel en horeca

Gemengde tarieven op één bon en soms bijzondere regelingen. Horeca-zzp’ers en foodtrucks combineren 9% (eten) met 21% (alcohol); marktkooplui en foodtrucks volgen dezelfde splitsing plus het kasstelsel bij contante omzet. Tweedehands handelaren mogen de margeregeling toepassen: btw over de winst, niet de omzet. Webshops moeten boven € 10.000 EU-omzet in de OSS.

Vervoer

Personenvervoer 9%, goederenvervoer 21%. Taxi- en Uber-chauffeurs rekenen 9% aan de klant; koeriers en bezorgers 21%. Chauffeurs en pakketbezorgers hebben schijnzelfstandigheid als grootste risico bij één platform. In alle drie: de auto, met bijtelling of kilometervergoeding, bepaalt je jaarrekening.

Diensten

Vakken met specifieke valkuilen die niet in de andere groepen passen. Nagelstylisten en schoonheidsspecialisten verwarren zichzelf vaak met kappers: 21% op nagels/wimpers/gezichtsbehandelingen, niet 9%. Kappers zelf zitten wel op 9% voor het kernwerk. Rijinstructeurs zijn 21% met de 1d-correctie voor de lesauto. Docenten en bijlesgevers zijn vrijgesteld bij wettelijk erkend onderwijs of CRKBO. Consultants en interimmers en coaches en trainers werken 21% met schijnzelfstandigheid als aandachtspunt. Eventplanners en trouwplanners worstelen met doorbelaste kosten (eigen tarief per regel).

Wat álle beroepen delen

Vier gemeenschappelijke thema’s blijven, ongeacht je vak. Het urencriterium van 1.225 uur opent de zelfstandigenaftrek: naast declarabele uren tellen ook de uren voor acquisitie en administratie mee, net als cursussen en offertes. De kleineondernemersregeling blijft een keuze onder de € 20.000 omzet; voor sommige vakken gunstig, voor andere niet. De aftrek van voorbelasting speelt in elk vak; vrijgestelde omzet sluit die aftrek uit (zorg, kinderopvang en onderwijs dat niet in het CRKBO-register staat). En schijnzelfstandigheid is sinds 2025 weer actief onderwerp van handhaving; bij één opdrachtgever langer dan een jaar en werk-onder-gezag-kenmerken kun je geherclassificeerd worden als loondienst.

Wat je zoekt: check zowel je beroep als de aangifte-gids

Je vindt niet alles in het beroepenartikel. Voor het feitelijke aangifte-proces (deadlines, rubrieken, betaalkenmerk) is de gids over btw-aangifte de plek; voor je jaarafrekening de gids over inkomstenbelasting. Het beroepenartikel legt uit wat er in jouw vak apart is; de aangifte-gids legt uit hoe je het invoert.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Hieronder vijf vragen die vaak langskomen rond boekhouden per beroep, met per vraag een kort antwoord en de link naar het artikel dat het verdiept.

Welk btw-tarief gebruikt een kapper?

Kappers rekenen 9% over het kernwerk (knippen, kleuren, föhnen). Over verkochte producten zoals shampoo of styling gel geldt 21%. Lees het verschil per handeling in het artikel boekhouding voor kappers.

Hoe splits ik 9% en 21% btw als schilder?

Bij schilderwerk aan woningen ouder dan twee jaar valt het werk onder 9%, inclusief de verf en het andere materiaal dat je erbij gebruikt. Werk dat geen schilderwerk is, zoals kozijnen vervangen, zet je apart tegen 21% op de factuur. De uitwerking staat in boekhouding voor schilders en stukadoren.

Ben ik als zorg-zzp’er vrijgesteld van btw?

Zorgverleners met een BIG-registratie (verpleegkundigen, fysiotherapeuten) factureren vrijgesteld. Val je buiten dat register, dan ben je in principe 21%-plichtig, tenzij een specifieke vrijstelling van toepassing is. De voorwaarden staan in boekhouding voor zorg-zzp’ers.

Welk tarief geldt voor een personal trainer?

Personal trainers die bij klanten of in een huurruimte werken zitten op 21%. Heb je een eigen sportruimte met abonnementen, dan geldt 9% voor de toegang. Het onderscheid en de grensgevallen staan in boekhouding voor personal trainers en yogadocenten.

Hoe werkt de margeregeling voor een tweedehandshandelaar?

Bij de margeregeling bereken je btw over de winstmarge (verkoopprijs min inkoopprijs) in plaats van over de hele omzet. Je mag dan geen btw op de inkoopbon aftrekken, maar je rekent ook geen btw aan de klant op de omzet zelf. Hoe je dat administreert staat in boekhouding voor tweedehands handelaren.

Geschreven door Marc Timmer, gecontroleerd op .