De algemene regels voor zzp-boekhouden gelden voor iedereen, maar per beroep verschijnen andere valkuilen: horeca splitst 9% en 21%, bouw werkt met verlegging, zorg werkt vrijgesteld. Deze gids groepeert dertig beroepen naar wat hun boekhouding uniek maakt en verwijst bij elk vak naar het artikel dat verdiept.
Bouw en techniek
Deze vakken werken op één as: btw-splitsing per factuurregel én de verleggingsregeling bij werk voor een hoofdaannemer. De bouw en klussers is het overkoepelende artikel; schilders en stukadoren splitsen 9% arbeid en 21% materiaal bij woningen ouder dan twee jaar; loodgieters en installateurs zijn 21% met de isolatie-uitzondering; hoveniers mengen tuinaanleg (21%), planten (9% tot 2028) en verlegging bij collega-hoveniers; schoonmakers zijn 21% direct maar verlegd als onderaannemer, met schijnzelfstandigheid als grootste risico.
Sport en welzijn
Hier zit veel discussie over 9% versus 21%. Personal trainers en yogadocenten zonder eigen accommodatie zitten doorgaans op 21%; fitnessondernemers met eigen ruimte daarentegen op 9% voor abonnementen en entrees. Masseurs zonder BIG-registratie zijn 21% belast; de vrijstelling is de uitzondering, niet de regel. Gastouders en kinderopvang aan huis werken vrijgesteld via een geregistreerd bureau; de kernvraag zit in de IB (ben je ondernemer?). Voor zorg-zzp’ers opent BIG-registratie de vrijstelling.
Creatief
Uitvoerende kunstenaars vallen onder 9%, andere creatieven op 21%. Muzikanten en dj’s factureren 9% voor optredens en 21% voor verhuur/les. Tekstschrijvers, vertalers en tolken zijn 21% met veel internationale afnemers (verlegging + opgaaf ICP). Creatieven en ontwerpers, fotografen en IT’ers en developers werken op 21% met vooral aandacht voor thuiswerken, kilometers en gemengd gebruikte apparatuur. Influencers en content creators hebben barterdeals en internationale merken als bijzonderheden.
Handel en horeca
Gemengde tarieven op één bon en soms bijzondere regelingen. Horeca-zzp’ers en foodtrucks combineren 9% (eten) met 21% (alcohol); marktkooplui en foodtrucks volgen dezelfde splitsing plus het kasstelsel bij contante omzet. Tweedehands handelaren mogen de margeregeling toepassen: btw over de winst, niet de omzet. Webshops moeten boven € 10.000 EU-omzet in de OSS.
Vervoer
Personenvervoer 9%, goederenvervoer 21%. Taxi- en Uber-chauffeurs rekenen 9% aan de klant; koeriers en bezorgers 21%. Chauffeurs en pakketbezorgers hebben schijnzelfstandigheid als grootste risico bij één platform. In alle drie: de auto, met bijtelling of kilometervergoeding, bepaalt je jaarrekening.
Diensten
Vakken met specifieke valkuilen die niet in de andere groepen passen. Nagelstylisten en schoonheidsspecialisten verwarren zichzelf vaak met kappers: 21% op nagels/wimpers/gezichtsbehandelingen, niet 9%. Kappers zelf zitten wel op 9% voor het kernwerk. Rijinstructeurs zijn 21% met de 1d-correctie voor de lesauto. Docenten en bijlesgevers zijn vrijgesteld bij wettelijk erkend onderwijs of CRKBO. Consultants en interimmers en coaches en trainers werken 21% met schijnzelfstandigheid als aandachtspunt. Eventplanners en trouwplanners worstelen met doorbelaste kosten (eigen tarief per regel).
Wat álle beroepen delen
Vier gemeenschappelijke thema’s blijven, ongeacht je vak. Het urencriterium van 1.225 uur opent de zelfstandigenaftrek: acquisitie, administratie, cursussen en offertes tellen allemaal mee, niet alleen declarabele uren. De kleineondernemersregeling blijft een keuze onder de € 20.000 omzet; voor sommige vakken gunstig, voor andere niet. De aftrek van voorbelasting speelt in elk vak; vrijgestelde omzet sluit die aftrek uit (zorg, onderwijs zonder CRKBO, kinderopvang). En schijnzelfstandigheid is sinds 2025 weer actief onderwerp van handhaving; bij één opdrachtgever langer dan een jaar en werk-onder-gezag-kenmerken kun je geherclassificeerd worden als loondienst.
Wat je zoekt: check zowel je beroep als de aangifte-gids
Je vindt niet alles in het beroepenartikel. Voor het feitelijke aangifte-proces (deadlines, rubrieken, betaalkenmerk) is de gids over btw-aangifte de plek; voor je jaarafrekening de gids over inkomstenbelasting. Het beroepenartikel legt uit wat er in jouw vak apart is; de aangifte-gids legt uit hoe je het invoert.
Bronnen
- Belastingdienst, Btw-tarieven en vrijstellingen
- Belastingdienst, Verlegging bij onderaanneming
- Belastingdienst, Btw-vrijstelling gezondheidszorg