Nog geen wet
Wat verandert er met de Zelfstandigenwet?
Geschreven door Marc Timmer, gecontroleerd op .
De Zelfstandigenwet is een wetsvoorstel dat moet verduidelijken wanneer je als zelfstandige werkt, met twee toetsen: een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Het voorstel lag tot en met 29 oktober 2026 in internetconsultatie, is nog niet bij de Tweede Kamer ingediend en heeft januari 2028 als beoogde inwerkingtreding.
Waarom er een aparte wet komt
In het eerdere wetsvoorstel VBAR stonden tien criteria om zelfstandigen en werknemers te onderscheiden. Dat deel heeft het kabinet geschrapt: "Daarvoor in de plaats komt de Zelfstandigenwet, die op een later moment zal worden ingediend." Wat van de VBAR overbleef, is het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief, dat op 31 december 2026 ingaat. De wet noemt een uurtarief van ten hoogste € 36 (Stb. 2026, 158); Ondernemersplein noemt € 38 per 1 januari 2026.
De twee toetsen
De zelfstandigentoets kijkt vooral naar jou als ondernemer. Volgens de Rijksoverheid moet je de basis op orde hebben, zoals zelf factureren en een inschrijving bij de KVK. Ook het aantal opdrachtgevers telt mee, en of je voorzieningen hebt getroffen tegen ondernemersrisico's.
Daarnaast is er de werkrelatietoets. Als voorbeeld van wat er van een zelfstandige wordt verwacht, noemt de Rijksoverheid de vrijheid om het werk zelf te organiseren en het voor eigen rekening en risico uit te voeren.
De veilige haven
Wie aan beide toetsen voldoet én in de praktijk zo werkt, komt volgens het kabinet in "een veilige haven": je weet dan vooraf dat je als zelfstandige kunt werken. Het woord praktijk telt mee; wat op papier staat, moet ook kloppen met hoe je werkt.
Wat geldt tot die tijd
Zolang de Zelfstandigenwet er niet is, beoordeelt de Belastingdienst een opdracht met het bestaande afwegingskader, en sinds 1 januari 2025 handhaaft hij weer volledig (zo werkt dat). Vanaf 31 december 2026 komt daar het rechtsvermoeden bij. De tekst van het voorstel kan nog veranderen voordat het naar de Tweede Kamer gaat.
Wat je ermee doet
De punten uit de zelfstandigentoets kun je nu al op orde brengen: zelf factureren, ingeschreven staan bij de KVK en, waar dat kan, voor meer dan één opdrachtgever werken. Op zelfstandig werken vastleggen staan die punten naast wat de Belastingdienst nu al vraagt.
Zelf proberen
Hoort bij de functie Facturen en offertes. Je eerste btw-aangifte in BTW Vriend is gratis; je begint met alleen je e-mailadres.
Begin gratisBronnen
- Officiële bekendmakingen, Wet van 18 juni 2026, rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief (Stb. 2026, 158)
- Ondernemersplein, Schijnzelfstandigheid zzp voorkomen
- Rijksoverheid, Zelfstandigenwet biedt meer duidelijkheid en erkenning voor zzp'ers (1 oktober 2026)
- Tweede Kamer, Wetsvoorstel 36783 (Vbar)
Verder lezen
- Wat is er sinds 1 januari 2025 veranderd aan de handhaving?
- Wat riskeer je bij schijnzelfstandigheid?
- Waar kijkt de Belastingdienst naar: zzp'er of loondienst?
- Wat betekent het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief?
- Wat zegt de webmodule over jouw opdracht?
- Wat leg je als zzp'er vast om zelfstandig werk te tonen?
- Alle pagina's over wet dba
Laatst gecontroleerd op .