Check of je btw moet rekenen

1. Ben je ondernemer voor de btw?
2. Is jouw dienst een vrijgestelde prestatie? (onderwijs, zorg, sport, verzekeringen)
3. Neem je deel aan de KOR?
4. Wat voor klant / dienst?

Antwoord

Op basis van je vier antwoorden. Bij twijfel volg je de link naar het volledige artikel.

  • Standaardtarief 21% is de norm voor Nederlandse diensten en producten die niet onder een lager tarief of vrijstelling vallen.
Reken je btw?21%

Vier vragen leiden naar de juiste btw: 21%, 9%, 0%, verlegd, vrijgesteld of KOR.

Formule

ondernemer? → vrijgesteld beroep? → KOR? → klanttype en land? = btw-regel

De vraag “moet ik btw rekenen?” lijkt simpel maar hangt af van vier dingen: ben je ondernemer voor de btw, valt je prestatie onder een vrijstelling, doe je mee aan de KOR, en aan wat voor klant lever je. De tool loopt die vier vragen met je door en zegt per combinatie wat op jouw factuur hoort: 21%, 9%, 0%, verlegd, vrijgesteld, of niets dankzij de KOR.

Ben je ondernemer voor de btw

Het eerste criterium is formeel: je bent ondernemer voor de btw zodra je zelfstandig en regelmatig opbrengsten uit een economische activiteit haalt. De Belastingdienst beoordeelt dit los van je inschrijving bij KVK of je recht op zelfstandigenaftrek. Verkoop je af en toe iets op Marktplaats, dan ben je waarschijnlijk geen btw-ondernemer; stuur je structureel facturen voor een dienst of product, dan vrijwel zeker wel. Vraag je in dat geval ook een btw-id aan, waarna je op facturen aan ondernemers in Nederland en de EU verplicht een btw-id moet vermelden.

Welk tarief hoort bij jouw prestatie

De hoofdregel is 21%. Een afgebakende lijst valt onder 9%: voedingsmiddelen (eten en drinken, exclusief alcohol in de horeca), boeken, geneesmiddelen, personenvervoer per trein, bus, taxi of ov, kappersdiensten (knippen, verven, scheren, maar niet verkoop over de toonbank van shampoo of wax), culturele voorstellingen, sportdeelname en zwemles, en werk aan woningen ouder dan twee jaar: schilderen, stukadoren en isoleren van het privéwoongedeelte. 0% geldt bij export buiten de EU en bij levering binnen de EU aan zakelijke klanten met geldig btw-id (controleer het nummer vooraf via VIES van de Europese Commissie). Vrijgesteld van btw zijn onder meer zorg door een BIG-geregistreerd beroep binnen eigen deskundigheidsgebied, wettelijk onderwijs en bijles in schoolvakken, en diensten van componisten, schrijvers, cartoonisten en journalisten voor eigen oorspronkelijk werk. Voor zzp’ers met een beroep met een specifieke regeling (fysiotherapie, muziekles, personal training): de uitzonderingen staan per beroep uitgewerkt in het cluster btw-tarieven.

KOR en klant in binnen- of buitenland

Doe je mee aan de KOR (jaaromzet tot € 20.000) en val je niet onder een vrijstelling, dan reken je geen btw en voeg je de wettelijke KOR-regel toe aan je factuur; of de KOR voor jou werkt, laat de KOR-check zien. Lever je buiten de KOR aan een particulier in Nederland: toepasselijke tarief (21% of 9%). Aan een ondernemer in Nederland: toepasselijke tarief, met vermelding van beide btw-ids. Aan een ondernemer in een ander EU-land met geldig btw-id: 0% met vermelding “btw verlegd”; de klant draagt zelf af in zijn eigen land, en je neemt het bedrag in rubriek 3b op én in de aparte opgaaf ICP. Aan een particulier in een ander EU-land gaat het via de drempelregeling: tot € 10.000 EU-brede omzet in afstandsverkopen goederen en digitale diensten reken je Nederlands tarief; erboven val je onder OSS (One Stop Shop) en reken je het tarief van het bestemmingsland via één kwartaalaangifte. Buiten de EU: 0% / buiten de reikwijdte van de Nederlandse btw.

Bronnen

Veelgestelde vragen

  • Wanneer moet ik het 9%-tarief toepassen?

    Voor voedingsmiddelen (eten), uitgaven (boeken en medicijnen) en diensten (kappers, personenvervoer, sport, cultuur, fietsherstel).

  • Wat als mijn klant particulier is in een ander EU-land?

    Digitale diensten boven € 10.000 moet je via OSS registreren. Onder die grens: 21% NL. Andere diensten meestal 21% NL.

  • Hoe check ik of mijn klant een geldig btw-nummer heeft?

    Via VIES van de Europese Commissie. Vraag altijd het btw-nummer op vóór je 0% factureert.

Gecontroleerd door Marc Timmer, financieel specialist · 5 oktober 2026