Balans en winst-en-verliesrekening voor zzp'ers

Geschreven door Marc Timmer, gecontroleerd op .

Elke zzp'er met een eenmanszaak levert jaarlijks een balans en een winst-en- verliesrekening in bij de aangifte inkomstenbelasting. De balans toont wat je bedrijf op 31 december heeft en wat het schuldig is; de winst-en-verlies toont wat je in dat jaar hebt verdiend en uitgegeven. Hieronder: uitleg en een rekenvoorbeeld van een gewone eenmanszaak.

Balans: wat je hebt en wat je schuldig bent

Een balans is een momentopname op 31 december. Links staat wat je bedrijf bezit (activa): laptop, telefoon, voorraad, geld op de rekening, nog niet betaalde facturen (debiteuren). Rechts staat waarmee die bezittingen zijn gefinancierd (passiva): eigen vermogen (ingelegd geld + opgebouwde winst) en vreemd vermogen (openstaande leveranciersfacturen, lening, nog te betalen belasting).

De balans "klopt" als links en rechts gelijk zijn. Dat is per definitie altijd zo: elke euro aan bezittingen is uit een bron gefinancierd. Zieactiva en passivavoor de volledige uitleg.

Winst-en-verliesrekening: wat je dit jaar verdiende

De winst-en-verliesrekening (W&V) is een film over het hele jaar. Boven aan staat je omzet (alle verkoopfacturen), daaronder je kosten (inkoop, auto, telefoon, reiskosten, afschrijvingen, verzekeringen). Omzet min kosten is je bedrijfsresultaat. Van dat resultaat gaan nog ondernemersaftrek, startersaftrek en mkb-winstvrijstelling af voor je uiteindelijke belastbare winst.

Download een W&V-sjabloon

Een Excel-sjabloon met formules voor omzet (vier tarieven), kosten per categorie, ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling van 12,7% uit het Belastingplan 2026. Vul je eigen bedragen in en zie direct de belastbare winst.

Download .xlsx (Excel)

Rekenvoorbeeld

Een zzp'er met een eenmanszaak die in 2026 € 55.000 omzet maakt, € 8.000 kosten heeft en € 2.000 afschrijft op een laptop uit 2024. Het bedrijf heeft eind 2026 € 15.000 op de rekening en € 3.000 openstaande facturen (debiteuren). € 1.200 is nog verschuldigd aan leveranciers.

Winst-en-verliesrekening 2026 (voorbeeld)

Omzet€ 55.000
Af: inkoopkosten€ 8.000
Af: afschrijvingen€ 2.000
Resultaat uit onderneming€ 45.000

Balans per 31 december 2026 (voorbeeld)

Activa€Passiva€
Laptop (restwaarde)4.000Eigen vermogen20.800
Debiteuren3.000Crediteuren1.200
Zakelijke bankrekening15.000(geen rij)·
Totaal22.000Totaal22.000

Je ziet dat de twee kolommen van de balans even hoog zijn. Dit is een voorbeeld; echte cijfers hangen af van je investeringen, voorraad en eventuele langlopende lening. De W&V (het resultaat) stroomt via jeeigen vermogende balans in: wat je dit jaar verdient zonder uit het bedrijf te halen, telt op bij je eigen vermogen.

Wat de Belastingdienst doet met deze cijfers

De Belastingdienst vergelijkt je balans van 31 december met die van vorig jaar en kijkt of de wijziging in eigen vermogen overeenkomt met de W&V- winst minus je privé-opnames. Dit heet de vermogensvergelijking; verschillen zonder onderbouwing kunnen vragen oproepen. Daarom is het belangrijk dat je balans elk jaar aansluit op die van vorig jaar.

Of bekijk het in BTW Vriend

De winst-en-verlies-functie in BTW Vriend toont winst en verlies op het overzicht, op basis van je boekingen. Je legt de balans samen met je eigen cijfers vast voor de aangifte inkomstenbelasting.

Verder lezen

Bronnen: Belastingdienst, Jaarrekening opstellen; KVK, Wat is een balans. Gecontroleerd op 28 oktober 2026.